Αμερικανική Γεωργική Σχολή, 4-9-2026
Διοργανωτής της πολύωρης συνάντησης ήταν το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ), το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον Υπουργό, κ. Μαργαρίτη Σχοινά, και τους δύο Γενικούς Γραμματείς: την κα Α. Ζέρβα (ΓΓ Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών) και τον κ. Α. Φιλιππή (ΓΓ Αγροτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων).
Το πρόγραμμα της εκδήλωσης
Το πρώτο μέρος της εκδήλωσης εκτυλίχθηκε στο αμφιθέατρο της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής, ενώ το δεύτερο στον αύλειο χώρο, ο οποίος είχε διαμορφωθεί κατάλληλα για την περίσταση.
Συντονίστρια της βραδιάς ήταν η Διευθύντρια Ερευνών της διαΝΕΟσις, κα Φ. Μακαντάση. Αφού τόνισε τη σημασία του Εθνικού Διαλόγου για τη διαμόρφωση της ελληνικής πρότασης ενόψει της νέας προγραμματικής περιόδου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, έδωσε το σύνθημα για την έναρξη των επίσημων χαιρετισμών.
Ακολούθησε το καλωσόρισμα από τον Πρόεδρο της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής, κ. Landslade, ο οποίος υπενθύμισε τα λόγια του Μίκη Θεοδωράκη κατά την επίσκεψή του στη Σχολή: «Σημαντικό πρόβλημα του σύγχρονου κόσμου είναι ότι πλέον τα πόδια μας δεν ακουμπούν στη γη». Με αυτόν τον τρόπο υπογράμμισε τη σημασία του αγροτικού τομέα, αλλά και το φαινόμενο της εγκατάλειψής του στους μοντέρνους καιρούς.
Τα 5 «αγκάθια» της ελληνικής γεωργίας
Στη συνέχεια, ο Υπουργός ΥΠΑΑΤ, κ. Μαργαρίτης Σχοινάς, επικεντρώθηκε στη νέα ΚΑΠ 2028-2034 και στα περίπου 20 δισ. ευρώ του προϋπολογισμού της που πρόκειται να εισρεύσουν στη χώρα μας. Παράλληλα, συνέψισε τα βασικά προβλήματα του πρωτογενούς τομέα σε 5 κρίσιμα σημεία:
- Μικρός κλήρος: Το 70% των εκμεταλλεύσεων είναι κάτω από 5 στρέμματα, κατατάσσοντας την Ελλάδα στην 4η χαμηλότερη θέση στην Ευρώπη.
- Έλλειψη επιμόρφωσης: Το 94% των αγροτών διαθέτει μόνο πρακτική εμπειρία, ενώ μόλις το 0,7% έχει λάβει επίσημη αγροτική εκπαίδευση.
- Γήρανση του πληθυσμού: Το 1/3 των ενεργών αγροτών είναι άνω των 65 ετών, καθιστώντας δύσκολη την ανανέωση των γενεών.
- Διαχείριση των υδάτινων πόρων: Το 80% της κατανάλωσης νερού στη χώρα απορροφάται από τη γεωργία, γεγονός που καθιστά επείγουσα την υλοποίηση μεγάλων αρδευτικών έργων.
- Αξιοπιστία συστήματος πληρωμών: Αναφέρθηκε στη νέα ψηφιακή πλατφόρμα «myAgro» που προετοιμάζει η ΑΑΔΕ, η οποία αναμένεται να είναι έτοιμη σε λίγους μήνες.
Ο Υπουργός κατέληξε επισημαίνοντας ότι η επιτυχία της νέας ΚΑΠ δεν πρέπει να κριθεί από την απλή απορροφητικότητα των κονδυλίων, αλλά από το αν με τη λήξη της θα έχουμε εξασφαλίσει:
- Περισσότερους παραγωγούς.
- Πιο κατάλληλα εκπαιδευμένους αγρότες.
- Μεγαλύτερη παραγωγική αξία.
Οι χαιρετισμοί ολοκληρώθηκαν με τις τοποθετήσεις του Διοικητή της ΑΑΔΕ, κ. Γ. Πιτσιλή (ο οποίος αναφέρθηκε εκτενώς στο myAgro), του Περιφερειάρχη Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, κ. Χρ. Τοψίδη, και του Αντιπεριφερειάρχη Αγροτικής Οικονομίας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, κ. Γ. Κεφαλά.
Η στρατηγική μετατόπιση της νέας ΚΑΠ
Στο πρώτο, εισαγωγικό μέρος της ημερίδας, οι δύο Γενικοί Γραμματείς του Υπουργείου παρουσίασαν το πλαίσιο της νέας ΚΑΠ για την Ελλάδα, καθώς και τα βασικά σημεία στα οποία καλούνται να τοποθετηθούν οι φορείς της εταιρικής σχέσης.
Ο κ. Αντώνης Φιλιππής (ΓΓ Αγροτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων) πραγματοποίησε μια εμπεριστατωμένη παρουσίαση για τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και το διαπραγματευτικό πλαίσιο της Ελλάδας. Υπογράμμισε τη μετατόπιση της νέας ΚΑΠ από τη λογική της απλής στήριξης των αγροτών στη στρατηγική ανθεκτικότητα του αγροτικού τομέα. Επισιτιστική ασφάλεια, ανταγωνιστικότητα, ανθεκτικότητα, βιωσιμότητα και ανανέωση γενεών αποτελούν τους κεντρικούς πυλώνες της Επιτροπής, η οποία σκοπεύει να κινητοποιήσει σχεδόν 2 τρισεκατομμύρια ευρώ στο νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034, εισάγοντας όμως μια νέα αρχιτεκτονική χρηματοδότησης που εστιάζει στα αποτελέσματα.
Πυρήνας αυτού του πλαισίου θα είναι τα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης (ΕΠΕΣ), τα οποία θα εντάσσουν τη γεωργία, τη συνοχή και τη μετανάστευση κάτω από την ίδια «στέγη», στοχεύοντας σε μεγαλύτερη ευελιξία, ανάληψη ευθυνών και ανταγωνιστικότητα. Το συνολικό ποσό που εκτιμάται ότι θα εισρεύσει στην Ελλάδα μέσω των ΕΠΕΣ ανέρχεται στα 46-49 δισ. ευρώ, με τα 14,6 δισ. ευρώ να αφορούν την οριοθετημένη εισοδηματική στήριξη των αγροτών. Για την επίτευξη μεγαλύτερης δικαιοσύνης, προβλέπεται ανώτατο όριο ενίσχυσης ανά εκμετάλλευση, καθώς και φθίνουσα ενίσχυση ανάλογα με την αύξηση της έκτασης.
Στόχος είναι η επίτευξη της τελικής πολιτικής συμφωνίας έως το τέλος του 2026, με επίσημη εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2028. Ωστόσο, «αγκάθι» παραμένει η διαφωνία μεταξύ των χωρών του ευρωπαϊκού Βορρά (που επιθυμούν περικοπές στο προτεινόμενο σχέδιο) και των αγροτικών οργανώσεων (που το θεωρούν ανεπαρκές).
Θεματικοί στόχοι και ψηφιακή κατάθεση προτάσεων
Η κα Αργυρώ Ζέρβα (ΓΓ Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών) εξέθεσε τους θεματικούς στόχους του διαλόγου, ώστε οι συμμετέχοντες φορείς να συνεισφέρουν στοχευμένα:
- Δίκαιη και επαρκής στήριξη εισοδήματος.
- Ικανή συμβουλευτική υποστήριξη προς τους αγρότες.
- Κανόνες και κίνητρα για την πράσινη μετάβαση.
- Εργαλεία διαχείρισης κρίσεων.
- Γνώση, ψηφιοποίηση, νέες τεχνολογίες και καινοτομία.
- Ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών.
Μέχρι σήμερα έχουν κατατεθεί γραπτές προτάσεις από 11 φορείς. Η κα Ζέρβα προέτρεψε και τους υπόλοιπους να τις υποβάλουν, είτε μέσω της πλατφόρμας της εταιρικής σχέσης είτε μέσω του ειδικού συνδέσμου του ΥΠΑΑΤ, ο οποίος θα ανοίξει για το κοινό στις 20 Σεπτεμβρίου 2026.
Στη συνέχεια, ακολούθησαν παρεμβάσεις από φορείς όπως η ΕΘΕΑΣ, ο ΕΛΓΟ-Δήμητρα, η Περιφέρεια Θεσσαλίας, το ΤΕΕ, η «Νέα Γεωργία Νέα Γενιά», ο Σύλλογος Γεωπόνων και η ΕΚΑΓΙΕΜ, οι οποίοι ανέλυσαν τα προβλήματα της τρέχουσας ΚΑΠ και πρότειναν τρόπους αποφυγής τους στο μέλλον.
Η επισήμανση της HellasVeg για τη φυτική παραγωγή
Ένα από τα αξιοσημείωτα στοιχεία της συζήτησης ήταν η έντονη επικέντρωση στη ζωική παραγωγή. Οι ελάχιστες αναφορές στη φυτική παραγωγή περιορίστηκαν σε προτροπές για ενίσχυση των πρωτεϊνούχων καλλιεργειών που προορίζονται για ζωοτροφές.
Τη μονομέρεια αυτή επεσήμανε η HellasVeg (Σύλλογος Ελλήνων Χορτοφάγων), η οποία πρόκειται να καταθέσει αναλυτικές και τεκμηριωμένες προτάσεις στην κα Ζέρβα. Σε κατ’ ιδίαν μάλιστα συζήτηση, η Γενική Γραμματέας εξέφρασε το θερμό ενδιαφέρον της να παραλάβει τις θέσεις της HellasVeg, στο πλαίσιο της διαρκούς διεύρυνσης της Εταιρικής Σχέσης.
Περιφερειακός σχεδιασμός και τοποθετήσεις
Για το δεύτερο μέρος, η εκδήλωση μεταφέρθηκε στον ειδικά διαμορφωμένο αύλειο χώρο της Σχολής, με κεντρικό θέμα τον περιφερειακό σχεδιασμό και τη συμβολή του στην εθνική στρατηγική. Στο πάνελ συμμετείχαν κατά σειρά:
- Ο κ. Γ. Κεφαλάς (Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας Π. Κεντρικής Μακεδονίας), ο οποίος κατέθεσε την εμπειρία του και ως πρώην κτηνοτρόφος.
- Ο κ. Ζήσης Μανώσης (από την Οργάνωση Παραγωγών «Ζευς»), ο οποίος ανέλυσε τα μυστικά της επιτυχημένης εξαγωγικής δραστηριότητας της οργάνωσης στα ακτινίδια. Σημειωτέον ότι αυτό αποτέλεσε το μοναδικό παράδειγμα αμιγούς φυτικής παραγωγής που προβλήθηκε κατά τη διάρκεια της βραδιάς.
- Ο Δρ Στ. Αγγελόπουλος (Πρύτανης του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος), ο οποίος έθεσε ως προτεραιότητες την ευφυή γεωργία, την κυκλική οικονομία, την ολιστική διαχείριση των συντελεστών παραγωγής, την ανθρακοδεσμευτική γεωργία (carbon farming), καθώς και τη στενότερη διασύνδεση της φυτικής με τη ζωική παραγωγή.
- Ο κ. Μ. Σκορδάς (Πρόεδρος του Ελληνικού Δικτύου LEADER και Γενικός Διευθυντής της Αναπτυξιακής Καβάλας).
Κλείσιμο από την ηγεσία της κυβέρνησης
Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, κ. Σχοινάς, στην τελική του τοποθέτηση εστίασε σε δύο άξονες:
- Στο σύστημα πληρωμών: Ζήτησε εμπιστοσύνη και υπομονή από την αγορά για τη μετάβαση στο νέο σύστημα μέσω του myAgro, το οποίο θα αποτελεί πλέον ιδιοκτησία του κράτους. Ανέφερε ότι το 2025 δόθηκαν όλες οι προβλεπόμενες ενισχύσεις (παρά τις καθυστερήσεις), ενώ το α’ εξάμηνο του 2026 καταβλήθηκαν 1,1 δισ. ευρώ (περίπου 100 εκατ. ευρώ περισσότερα από τις αρχικές προβλέψεις).
- Στις επιζωοτίες: Αναφέρθηκε στις προσπάθειες του ΥΠΑΑΤ για την αντιμετώπιση των ταχέως μεταδιδόμενων ζωονόσων, εστιάζοντας στην πρόσφατη υγειονομική κρίση στη Λέσβο. Δήλωσε την κατηγορηματική απόφαση του Υπουργείου για την πλήρη εκρίζωση του προβλήματος και τη στήριξη των πληγέντων κτηνοτρόφων.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την ομιλία του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης, κ. Κωστή Χατζηδάκη. Ο κ. Χατζηδάκης επανέλαβε την κυβερνητική βούληση για την επίλυση του ζητήματος των επιζωοτιών, καλώντας όλους τους εμπλεκόμενους να τηρούν αυστηρά τα πρωτόκολλα ασφαλείας. Αναφορικά με τη νέα ΚΑΠ, διαβεβαίωσε ότι η κυβέρνηση θα διαπραγματευτεί σκληρά στην ΕΕ για τη μέγιστη δυνατή εισροή κονδυλίων, καλώντας ωστόσο τον αγροτικό κόσμο να προσηλωθεί στην ποιοτική αξιοποίηση αυτών των πόρων, ώστε να αποφέρουν το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα στην ελληνική οικονομία.
Η παρουσία μας
