Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε πρόταση για τον περιορισμό της χρήσης ορισμένων ονομασιών από φυτικές εναλλακτικές κρέατος, με στόχο – όπως δηλώνει – την ενίσχυση της διαφάνειας προς τους καταναλωτές και την προστασία της ιστορικής και πολιτιστικής σημασίας των προϊόντων κρέατος.
Η πρόταση αυτή που εντάσσεται στην αναθεώρηση του Κανονισμού για την Κοινή Οργάνωση Αγοράς, έρχεται πέντε χρόνια μετά την απόρριψη παρόμοιου μέτρου από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) που μπλόκαρε μια παρόμοια πρόταση σε επίπεδο κρατών-μελών, όταν είχε επιχειρηθεί σε εθνικό επίπεδο από τη γαλλική κυβέρνηση.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ένωση Χορτοφάγων (EVU), η οποία ηγείται της υπόθεσης «Το ΔΕΕ έχει ξεκαθαρίσει ότι η υφιστάμενη νομοθεσία επαρκεί για την προστασία και την ενημέρωση των καταναλωτών. Το ίδιο έχει δηλώσει και η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επανειλημμένα. Μας προκαλεί έκπληξη αυτή η αλλαγή στάσης και προτεραιοτήτων της Ευρώπης με τόσο απροσδόκητο τρόπο. Με όλα τα πραγματικά προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η ευρωπαϊκή γεωργία, σίγουρα υπάρχουν πιο ουσιαστικά ζητήματα για να ασχοληθεί κανείς», σχολιάζει η EVU.
Η πρόταση δηλώνει ότι “κρέας” σημαίνει αποκλειστικά τα βρώσιμα μέρη ζώων και περιλαμβάνει μια λίστα με 29 “απαγορευμένες” λέξεις για φυτικά προϊόντα, όπως “μοσχάρι”, “κοτόπουλο”, “χοιρινό”, “μπέικον” και περιγραφικούς όρους όπως “στήθος”, “φτερά”, “πόδια” ή “παϊδάκια”.
Σήμερα, τα φυτικά προϊόντα μπορούν να χρησιμοποιούν αυτούς τους όρους, εφόσον αναγράφεται ξεκάθαρα στη συσκευασία ότι το προϊόν είναι φυτικής προέλευσης και δεν περιέχει κρέας. Ο Rafael Pinto, Διευθυντής Πολιτικής της EVU, σχολιάζει ότι “διαθέτουμε εκτενή δεδομένα από πολλές χώρες της ΕΕ που δείχνουν ότι οι καταναλωτές δεν συγχέονται από τη χρήση αυτών των όρων και δεν αγοράζουν φυτικά προϊόντα κατά λάθος. Αυτή η πρόταση δεν έχει καμία σχέση με την προστασία των καταναλωτών ή τη διαφάνεια. Ο τεχνητός περιορισμός στην χρήση όρων σχετικών με το κρέας αποτελεί σπατάλη δημόσιων πόρων και αδικαιολόγητο περιορισμός της ευρωπαϊκής επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας.”
Σύμφωνα με μελέτη του 2020 από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Καταναλωτών (BEUCη πλειοψηφία των καταναλωτών δεν ανησυχεί για την χρήση αυτών των ονομασιών – με έως και 80% να συμφωνεί ότι θα πρέπει να επιτρέπεται η χρήση παραδοσιακών ονομασιών, αρκεί να είναι σαφές ότι το προϊόν είναι φυτικής προέλευσης.
Το θέμα έχει επανέλθει και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με τη Γαλλίδα ευρωβουλευτή Celina Imart (ΕΛΚ) να προτείνει ανάλογη ρύθμιση, η οποία θα τεθεί σε ψηφοφορία μετά το καλοκαίρι. Παρότι η πρόταση της Επιτροπής εξαιρεί όρους όπως «μπέργκερ», «λουκάνικο» και «μπριζόλα», αυτοί περιλαμβάνονται στην πρόταση του Κοινοβουλίου.
«Η Ευρώπη δεν μπορεί να δηλώνει ότι προτεραιότητά της είναι η μείωση της γραφειοκρατίας και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας τις Δευτέρες και Τρίτες, και στη συνέχεια να καταθέτει εντελώς περιττές προτάσεις τις Τετάρτες και Πέμπτες. Δεν μπορούμε να θέτουμε ως στόχο την επισιτιστική ασφάλεια και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και παράλληλα να εμποδίζουμε την ανάπτυξη βασικών λύσεων. Δεν γίνεται να μιλάμε για καινοτομία στη γεωργία και νέες πηγές εσόδων για τους αγρότες, και να περιορίζουμε τις ευκαιρίες του φυτικού τομέα. Αυτή η πρόταση αντιβαίνει στην ίδια την ατζέντα της Επιτροπής και στις προτεραιότητες των Ευρωπαίων πολιτών. Καλούμε το Κολέγιο των Επιτρόπων και την Πρόεδρο Ursula von der Leyen να αποσύρουν αυτή την αδικαιολόγητη πρωτοβουλία», υπογραμμίζει ο Rafael Pinto.
Διαβάστε το αρχικό άρθρο της EVU εδώ.
Ο Σύλλογος Ελλήνων Χορτοφάγων αποτελεί επίσημο μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης Χορτοφάγων (EVU). Η EVU είναι η ομπρέλα 48 οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών σε 29 χώρες. Εκπροσωπεί τη φωνή των Ευρωπαίων καταναλωτών που μεταβαίνουν σε μια πιο φυτική διατροφή, προωθώντας ένα θετικό περιβάλλον που διευκολύνει τόσο την επιλογή όσο και την παραγωγή φυτικών τροφίμων.
Δείτε τους 29 όρους που προτείνεται να απαγορευτούν από τη χρήση σε φυτικά προϊόντα – όπως «μπουτάκι», «στήθος», «παϊδάκια», «μπέικον» και «κοτόπουλο». Πρόκειται για ρητή απαγόρευση όρων, ακόμα κι αν οι καταναλωτές γνωρίζουν καλά ότι δεν περιέχουν ζωικά συστατικά.
Θέση HellasVeg
Ο Σύλλογος Ελλήνων Χορτοφάγων (HellasVeg), με αφορμή την επαναφορά της πρότασης απαγόρευσης της χρήσης όρων “κρέατος” σε προϊόντα φυτικής προέλευσης, απεύθυνε έκκληση προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης να μην στηρίξει τη πρόταση αυτή, θέτοντας επιχειρήματα γιατί η χρήση αυτών των όρων, όχι μόνο δεν παραπλανά αλλά διευκολύνει τον καταναλωτή και προωθεί τη διατροφική καινοτομία και βιωσιμότητα. Πιστεύουμε ακράδαντα ότι:
- το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο (Κανονισμός 1169/2011) είναι επαρκές για την προστασία του καταναλωτή και αποτρέπει την παραπλάνηση
- οι καταναλωτές δεν συγχέουν τα φυτικά προϊόντα με τα ζωικά – αντιθέτως, η χρήση οικείων όρων λειτουργεί επεξηγηματικά και καθιστά σαφή την γευστική ή λειτουργική αντιστοιχία.
- μια τέτοια απαγόρευση θα είχε αρνητικές επιπτώσεις στην ενιαία αγορά, την ανταγωνιστικότητα και στις προσπάθειες απλοποίησης της νομοθεσίας.
Σε μια εποχή που η ανταγωνιστικότητα της ΕΕ και η ικανότητά της για καινοτομία αμφισβητούνται, σε σύγκριση με άλλες περιοχές του κόσμου, και εν μέσω αυξανόμενων παγκόσμιων συγκρούσεων, οι περιορισμοί στις ονομασίες θα μπορούσαν να εντείνουν το αρνητικό δημόσιο αίσθημα ως προς τις πολιτικές προτεραιότητες της Ευρώπης.